Παλαιότερα, οι πολίτες φακελώνονταν ανάλογα με την εφημερίδα που διάβαζαν, σήμερα όπως βλέπουμε σε πολλά αυταρχικά καθεστώτα, ακόμα και μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, η τάση είναι ο άτυπος έλεγχος των ΜΜΕ μέσα από την εξαγορά ή τον τρόπο χρηματοδότησης τους.
Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ, είχε ως επικοινωνιακό εφαλτήριο το σκάνδαλο της κρατικής χρηματοδότησης σε ΜΜΕ που διερευνούν οι Αυστριακές αρχές και οδήγησε στην παραίτηση του καγκελάριου Κούρτς.
Έτσι, φτάσαμε στην πρόταση για σύσταση εξεταστικής επιτροπής που αφορά και τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ και των εταιριών δημοσκοπήσεων.
Είναι προφανές, ότι η στάση του Κινήματος Αλλαγής και του ΠΑΣΟΚ ήταν, είναι και θα είναι, «φως σε όλα».
Και αν υπάρχουν ποινικές ευθύνες ας αποδωθούν.
Αλλά η πρόκληση που αναδεικνύει αυτή η υπόθεση είναι ακόμα πιο σοβαρή, ζωτική για την δημοκρατική μας λειτουργία.
Η έρευνα αυτή πρέπει να καταδείξει τα μεγάλα δημοκρατικά ελλείμματα και τις τομές που απαιτούνται στη Δημοκρατία μας.
Ασφαλώς, πρέπει να απαντηθεί το, ποια ήταν και είναι η διαδικασία ανάθεσης υπηρεσιών ενημέρωσης και πρόληψης κατά της πανδημίας Covid-19.
Είναι πρόδηλο ότι, η κυβέρνηση την ΝΔ εργαλειοποίησε την πανδημία με τις αδιαφανείς «λίστες Πέτσα» για να εξασφαλίσει την ευνοϊκή αντιμετώπιση στο μιντιακό πεδίο.
Για εμάς όμως, υπάρχει και ένα άλλο ηθικό ζήτημα, που δεν περιορίζεται στο πεδίο της επικοινωνίας αλλά αγγίζει την καρδιά της ίδιας της Δημοκρατίας.
Η έκτακτη ανάγκη της πανδημίας Covid-19, έθεσε σε αναστολή τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών όχι μόνο στη χώρα μας αλλά σχεδόν σε όλο τον πλανήτη.
Ειδικά όμως στην χώρα μας, η κατάσταση αυτή επηρέασε τη δημοκρατική λειτουργία με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αποφάσεις νομοθετικού περιεχομένου.
Στην πράξη, προσπερνούν το κοινοβούλιο και στερούν τη δυνατότητα αυτού του οίκου της δημοκρατίας να συζητήσει, να διαβουλευτεί και να ελέγξει τις αποφάσεις αυτές.Και συγκεκριμένα με πρόσχημα το επείγον της πανδημίας, πέρασαν διατάξεις που δεν ήταν απαραίτητες, γιατί είχαμε προβλέψει και τη δυνατότητα επειγουσών αποφάσεων αλλά πάντα με διαδικασίες ανοιχτές και διαυγείς.
Οι αποφάσεις αυτές αφορούν στις απευθείας αναθέσεις, και ουσιαστικά επιτρέπουν την αυθαίρετη και την αδιαφανή διαχείριση σημαντικών κονδυλίων.
Η αντίληψη αυτή αποτυπώνεται και στο πως χειρίζεστε το Ταμείο Ανάκαμψης, και άλλα σημαντικά κονδύλια που έρχονται μετά από αποφάσεις της ΕΕ.
Χωρίς ουσιαστική διαβούλευση. Ούτε στο Κοινοβούλιο, ούτε με την περιφερειακή και τοπική αυτοδιοίκηση, ούτε με τους κοινωνικούς εταίρους, τις κλαδικές οργανώσεις της χώρας μας, τα πανεπιστήμια και τη νέα γενιά.Χάνεται μια ιστορική ευκαιρία για ένα εγερτήριο της χώρας, για τον δημοκρατικό σχεδιασμό ενός νέου πρότυπου ανάπτυξης με την ευρύτατη συμμετοχή του πολίτη.
Και βέβαια, συζητάμε σήμερα για το γεγονός ότι, με το πρόσχημα της υπαρκτής ανάγκης ενημέρωσης του κοινού, μεγάλα κονδύλια δαπανήθηκαν για τον έμμεσο έλεγχο των ΜΜΕ.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Η αξιόπιστη ενημέρωση των πολιτών από την Πολιτεία, πρέπει να βασίζεται σε διαφανείς και διαυγείς κανόνες και διαδικασίες. Είναι επίσης προφανές ότι, μια επικοινωνιακή εκστρατεία για την πανδημία, πρέπει να είναι καλά σχεδιασμένη, στοχευμένη, και τα κονδύλια που δίνονται για αυτήν να χρησιμοποιούνται αυστηρά για αυτό το σκοπό.
Εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι η Κυβέρνησε απέτυχε σε αυτό.
Η συνέπεια αυτής της αποτυχίας είναι τα σχετικά χαμηλά επίπεδα εμβολιασμού που έχει η Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και η ραγδαία αύξηση κρουσμάτων, διασωληνώσεων και θανάτων.Άρα, το θέμα δεν είναι αν απλώς η Κυβέρνηση εξαγοράζει τη θετική προδιάθεση των media αλλά και ότι αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τους πόρους που διέθεσε για να περιοριστούν οι επιπτώσεις της πανδημίας.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στην ιδιωτικά ΜΜΕ, αλλά και στην λειτουργία της δημόσιας τηλεόρασης, στην οποία οι αξιοπρεπείς προσπάθειες των δημοσιογράφων βρίσκουν απέναντί τους τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει και το βαθύτερο πρόβλημα στη χώρα μας.
Η επίδοση των δημοκρατικών θεσμών μας παραμένει χαμηλή.
Μήπως για αυτόν ακριβώς τον λόγο έχει τρωθεί η εμπιστοσύνη πολλών πολιτών προς την ελληνική πολιτεία;
Μήπως και για αυτόν τον λόγο δεν υπήρχε δημοκρατικό ανάχωμα στην κατασπατάληση του χρήματος του Ελληνικού λαού που μας έφερε στο χείλος της χρεοκοπίας;
Και η σημερινή υπόθεση που αφορά στα ΜΜΕ, δεν είναι παρά μία από τις εκφάνσεις της φθίνουσας δημοκρατίας στην χώρα μας.
H χώρα μας σύμφωνα με τον δείκτη Δημοκρατίας του Economist Intelligence Unit κατατάσσεται εδώ και αρκετά χρόνια τελευταία ανάμεσα στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης με απόδοση ελαφρώς καλύτερη από τις χώρες κράτη μέλη της ΕΕ της Ανατολικής Ευρώπης.
Η Ελλάδα βάσει του «Δείκτη Αντίληψης για τη Διαφθορά» που εξέδωσε η Διεθνής Διαφάνεια για το έτος 2020 κατατάχθηκε στην 59η θέση ανάμεσα σε 180 χώρες και 4η από το τέλος ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ.
Επιπλέον η Ελλάδα έπεσε για το 2020 από την 65η στην 70ή θέση στην κατάταξη των 180 χωρών που διερευνά ο «Δείκτης Ελευθερίας του Τύπου» που δημοσίευσαν οι «Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα. Μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταλαμβάνει την τέταρτη θέση από το τέλος!
Αν συνυπολογίσουμε την αντιδημοκρατική επιλογή για την αυστηροποίηση του πλαισίου για τα fake news που θέσπισε χθες η κυβέρνηση, κατανοούμε ότι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προσπαθεί να λύσει υπαρκτά προβλήματα με μεθόδους που τελικά πλήττουν την ίδια τη λειτουργία της δημοκρατίας.
Ένας βασικός λόγος που ευδοκιμούν οι ανορθολογικές θεωρίες, είτε για την πανδημία, είτε για άλλα ζητήματα, αποτελεί το γεγονός ότι έχει τρωθεί η εμπιστοσύνη του κόσμου στην δημοκρατική λειτουργία των θεσμών.
Αν ο κόσμος αισθάνεται ότι δεν μπορεί να επηρεάσει τη μοίρα του, δεν θα μπορέσουμε ως έθνος ούτε την πανδημία να δαμάσουμε αλλά και ούτε μια ουσιαστική μετάβαση στην πράσινη οικονομία να κάνουμε.Η εμβάθυνση της δημοκρατίας, και τελικά η συμμετοχική δημοκρατία, είναι αδήριτες ανάγκες για τον Ελληνισμό.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μεγάλους κινδύνους για τη δημοκρατία.
Η συγκέντρωση και μόνο του χρήματος που αυγατίζει με πολύ μεγάλες ταχύτητες και παράλληλα συγκεντρώνεται στα χέρια όλο και λιγότερων, μεταφράζεται σε υπερσυγκέντρωση εξουσίας σε λίγους και ισχυρούς.
Όχι μόνο αποτελεί απειλή για τους θεσμούς και τη δημοκρατία, αλλά έχει ήδη σε πολλές χώρες αιχμαλωτίσει την δημοκρατία.
Την ίδια ώρα, αυταρχικοί ηγέτες, μετέρχονται τα ίδια μέσα για τον έλεγχο των δημοκρατικών θεσμών και της ενημέρωσης, όπως και το υπερσυγκεντρωμένο κεφάλαιο.
Η ενημέρωση, από συστατικό αγαθό της δημοκρατίας, μετατρέπεται στις μέρες μας σε εμπόρευμα και από μέσο αποτύπωσης της πραγματικότητας, γίνεται εργαλείο χειραγώγησης.
Και αυτό αφορά και τα συμβατικά ΜΜΕ και για τα λεγόμενα social media, που αδιαφανή κέντρα τα χρησιμοποιούν για συστηματική παρακολούθηση του πολίτη και αθέμιτη επιρροή του μέσω τεχνητής νοημοσύνης και αλγόριθμων.Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, που με ευθύνη υπάκουων και πρόθυμων πολιτικών, εξωθεσμικές δυνάμεις επιχειρούν να καταστήσουν υποχείριά τους, πολιτική και πολιτικούς.
Άλλοι θεσμοί, όπως και οι εταιρείες που διενεργούν έρευνες της κοινής γνώμης, αξιοποιούν τη θέση τους για να χειραγωγήσουν τους ίδιους πολίτες στους οποίους απευθύνονται για να διενεργήσουν τις έρευνές τους.
Δεν αποτελεί παραδοξολογία να δημοσιεύονται έρευνες, τη στιγμή που οι συντάκτες τους σε διπλανές στήλες των ίδιων εφημερίδων, εξηγούν για ποιους λόγους δεν μπορούν να διενεργήσουν αξιόπιστες έρευνες;
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Τα χρόνια της κρίσης είδαμε να καλλιεργούνται πολλοί μύθοι, βασισμένοι στα ψέμματα, την υποκρισία, την σπίλωση συνειδήσεων.
Είδαμε το μίσος και το διχασμό, να θεριεύουν.
Είδαμε και τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ, να συναγωνίζονται για το ποια ηγεσία θα βγάλει το χειρότερο της εαυτό.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Αν δεν κατανοήσουμε ότι βασικό στοιχείο της κρίσης ήταν η ασθενική λειτουργία δημοκρατικών θεσμών και των ανεξάρτητων αρχών, που επέτρεψε την αυθαιρεσία και την αδιαφάνεια, θα τα βρούμε ξανά μπροστά μας, και μάλιστα σε μια εποχή ακόμα μεγαλύτερων προκλήσεων.
Και αυτά, εδώ, στην αίθουσα της Βουλής, στο κάστρο της Δημοκρατίας, πρέπει να τα συζητάμε.
Δεν είναι δυνατόν να πάμε στο μέλλον, χωρίς κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη, και χωρίς θεσμούς που να λειτουργούν δημοκρατικά και να εμπεδώνουν περιβάλλον εμπιστοσύνης.
Ας δράσουμε άμεσα. Με αίσθημα ευθύνης, απαιτείται να προασπιστούμε την αυτονομία της πολιτικής, να αποκαλύψουμε τις νέες μορφές υπονόμευσης της δημοκρατίας και να υπερασπισθούμε το δημόσιο συμφέρον και τα δικαιώματα των πολιτών.
Εμείς που επαγγελθήκαμε και κάναμε πράξη τη διαύγεια και τη διαφάνεια στο δημόσιο βίο, θα είμαστε πάντα με την πλευρά της γνώσης και της αλήθειας, του ενημερωμένου και ακηδεμόνευτου πολίτη, ακόμη και αν είμαστε μόνοι μας. Και έτσι θα συνεχίσουμε.
Αυτή είναι η ταυτότητά μας και η εντολή των πολιτών.
Σας ευχαριστώ.